قهوه یمن
مقاله امروز راجع به اولین زادگاه قهوه در آسیا است، که جزء کهنترین خاستگاهها نیز محسوب میشود. کشوری قدمت دا، اصیل و تاریخی که کمتر کسی باور میکن، یکی از صادرکنندگان قهوه باکیفیت در جهان است. یمن، کشور دوست و برادر ایران از لحاظ شباهتهای دینی، فرهنگی، مذهبی و همسایگی است و نام و سرزمینی آشنا برای ما ایرانیان است.
قهوه یمن
مقاله امروز راجع به اولین زادگاه قهوه در آسیا است، که جزء کهنترین خاستگاهها نیز محسوب میشود. کشوری قدمت دا، اصیل و تاریخی که کمتر کسی باور میکن، یکی از صادرکنندگان قهوه باکیفیت در جهان است. یمن، کشور دوست و برادر ایران از لحاظ شباهتهای دینی، فرهنگی، مذهبی و همسایگی است و نام و سرزمینی آشنا برای ما ایرانیان است.
آیا تا به حال نام قهوه یمن را شنیدهاید؟ قطعا اگر کافه دار باشید یا از عاشقان و طرفدارن قهوه باشید، حتی اگر فقط کمی اطلاعات راجع به قهوه داشته باشید، مطمئنا قهوه یمنی را میشناسید یا حداقل نام آن را شنیدهاید. قهوه حاصل شده از یمن بسته به منطقه کشت، نامگذاری میشوند.
اما چون گونههای اصلی قهوه برای ما قابل درک هستند، از نامهای گونههای اصلی قهوه استفاده میکنیم. دانه قهوه غالب کشت شده و صادراتی کشور یمن از گونه عربیکا و زیرگونههای آن هستند. البته نوع روبوستا نیز کشت میشود اما بسیار کم، چون مزرعه داران به دلایل اقلیمی ترجیح میدهند گونههای عربیکا را پرورش دهند.
بیشتر از یمن و پیدایش قهوه یمن بدانیم
یمن کشوری مستقر شده در جنوب غربی آسیا است. عربستان و عمان همسایگان یمن هستند. اگر شرایط جوی آن بپرسید، باید بگوییم نسبتا هوای گرمی دارد. البته این دمای بالا در کل منطقه یکسان نیست. بهطور مثال مناطق ساحلی و ممتد آن آبوهوایی بسیار مرطوب دارند. رطوبت هوا در این مناطق در ترکیب با دمای بالا، جوی شرجی ایجاد میکنند. دریا سرخ و خلیج عدن دو ساحل بزرگ و عامل هوای نمناک یمن هستند. رطوبت هوا در دشتها و مناطق غربی ناحیه ساحلی فوقالعاده بالا است و میانگین آن بالای ۶۰ درصد است.
البته اقلیم سرزمین یمن یکسان و بدین صورت گرم و شرجی نیست. مناطق کوهستانی این کشور در فصلهای سرد سال دمای پایین و خنکی دارند. این خصوصیات جغرافیایی و اقلیمی برای کشاورزان بسیار سودمند است؛ چرا که بخش عمده زراعت و کشت یمن را درختان قهوه تشکیل میدهند. همین دمای بالا و رطوبت هوا که برای خیلی از ماها ناخوشایند است، سبب عمل آمدن قهوه یمن شده است. قهوه یمنی یک نام و یک نشان درخشان در عرصه قهوه جهانی است.
شاید برایتان جالب باشد که بدانید بسیاری از کارشناسان خاستگاه و زادگاه اصلی قهوه را یمن میدانند نه اتیوپی. حکایت کشف قهوه در یمن چنین است: گویا در زمانهای بسیار دور فردی به نام عمر که از مشایخ و صوفیان عالم اسلام در یمن به دلایلی همچون اختلاف عقاید نظر به مکانی دورافتاده اخراج میشود. روزی شیخ عمر در وصاب (همان محل تبعیدگاه) مشغول گشت زنی و تحقیق روی گیاهان بود که درختی با میوههایی اندازه سنجد و گیلاس مانند برخورد میکند.
بو و رایحه میوه درخت به مشام شیخ بسیار مطبوع و دلنشین بود. از همین رو شروع به جمع آوری آنها میکند و خوردن آن را به روشهای مختلفی آزمایش میکند. پس از چندی متوجه میشود که دم کردن آن بهترین راه ایجاد رایحه و مزه خوش عطر و بو است.
مزارع کشت قهوه یمن، معرفی ۵ منطقه تولید انبوه قهوه در یمن
در کشور یمن، بومیان و محلیان، بنا به منطقه زراعت و برداشت قهوه، برند، نام و اسامی مختلف و زیادی برای قهوه هر ناحیه انتخاب کردهاند. اما تقریبا بیش از نود درصد قهوه یمن از گونه و زیرگونههای عربیکا هستند. مناطق معرفی شده زیر، مهمترین و نواحی کشت قهوه از نظر کیفیت و کمیت هستند.
- ناحیه المحویت: قهوه مناطق المحویت به دلیل همجواری با باغات میوه، طعم بسیار لذیذی دارد. ارتفاع بالا و آب و هوای عالی این بخش قهوه این منطقه را به گرانبهاترین قهوه یمن تبدیل کرده است.
- ناحیه حراز: حراز منطقهای بسیار مرتفع با ارتفاع بیش از ۳ هزار متر از سطح دریا در بخش غربی شهر صنعا است. قهوه عمل آمده از این بخش به قهوه حرازی نیز مشهور است که از بن و ریشه عربیکا است. طعم فوقالعاده منحصربهفرد موجب معروف شدن آن شده است.
- ناحیه بنی اسماعیل: بومیان قهوه حاصل شده این منطقه را قهوه اسماعیلی نامیدهاند. بادی سبک و آرومی قوی از ویژگیهای قهوه این منطقه است. قهوه اسماعیلی مختص افرادی است که غلظت زیاد قهوه با مزاجشان سازگار نیست.
- ناحیه بنی متار: قهوه یمن حاصل شده از این بخش کیفیت بسیار بالایی از لحاظ طعم، رایحه و خواص دارد. شاید بپرسید چرا؟ به دلیل ارتفاع بسیار زیاد از سطح دریا. بخش بنی متار را بهتر است با نام کوههای بنی متار معرفی کنند. چون منطفهای کوه مانند و بسیار مرتفع است.
- ناحیه اوتمای: این بخش نیز همچون بخش بنی متار مرتفع است و در منطقه کوهی یمن واقع شده است.
مشخصات قهوه یمن
قبل از خواندن مشخصات قهوه یمن این نکته را در نظر داشته باشید که ارتفاع کشت هر ناحیه که در پاراگراف قبلی معرفی کردیم، با ناحیه دیگر تفاوت دارد. بنابراین ما حداقل و حداکثر میزان ارتفاع از سطح دریا را درج میکنیم.
همچنین این تفاوت ارتفاع و شرایط جوی هر ناحیه بر ویژگیها و شاخصههای ساختاری دانه قهوه و نهایتا نوشیدنی آن تاثیر میگذارد. پس یعنی مواردی که در ذیل نام میبریم ویژگیهای کلی و حد واسط قهوه یمن هستند.
- ارتفاع کشت: ۱۷۰۰ الی ۴۵۰۰ متر از سطح دریا
- اسیدیته: متوسط رو به کم
- کافئین: پایین
- طعم یاد: شکلاتی، میوهای و آجیلی
- افترتیست: انگور، بادام زمینی و کاکائو
- رایحه یا آروما: بسیار خوش عطر، ملایم، گاه متمایل به اسانس شیرین گاه متمایل به تندی و تلخی
- بادی: نسبتا سبک
خواص دارویی قهوه یمن
قهوه یمن چون کاملا ارگانیک و طبیعی پرورش داده میشود و علاوه بر آن نیز چون کشاورزان یمنی تجربه ۲۰۰ ساله در کشت دانه قهوه دارند، کیفیت بسیار بالایی دارند. طوری که هنگام سرو بیشتر از طعم و بویی که حس میکنید، آنتی اکسیدان، مواد مغزی و مقوی به بدن و کالبد خود وارد میکنید.
یعنی به شما اطمینان میدهیم با مصرف منظم قهوه البته به صورت درست و صحیح، کمبود کلسیم، منیزیم و منگنز شما جبران شود. همچنین اعصابی مسلط به دور از تنشهای روانی، استرس و اضطراب را به شما قول میدهیم. درضمن چنانچه فشار خون بالا و تریگلیسیرید زیادی دارید با تهیه قهوه اصل و مرغوب همچون قهوه عمل آمده نواحی مختلف کشور یمن، میتوانید آن را کنترل کنید.
نتیجه گیری
کشور یمن واقع در جنوب غرب آسیا است که شرایط اقلیم گرم و مرطوبی دارد. سواحل بکر و ممتد این کشور موجب ایجا هوای شرجی در نواحی ساحلی شده است. همچنین کوهها و مناطق کشاورزی آن ارتفاع بسیار زیادی از سطح دریا دارند. همین ویژگیها موجب شده تا قهوه یمن جایگاه ویژهای در میادین جهانی داشته باشد.
یمن به گفته برخی از کارشناسان زادگاه و خاستگاه نخست قهوه در جهان است. البته چنین ادعا و گفتهای برای ما قابل اثبات نیست، اما ما را متوجه این نکته میکند که یمن و قهوه یمن جزو قدیمیترین و اصیلترین انواع قهوه در جهان است. یعنی کیفیت و طعم و بوی منحصربفرد قهوه عمل آمده از این کشور اثبات شده است.
دلیل اصلی خواص دارویی قهوه یمنی نیز همین نکاتی است که اشاره کردیم. چون خواص قهوه به شرطی اثرگذار میشوند که ابتدا از گونه اصل، سپس از کیفیت بالا برخوردار باشد. البته ارگانیک بودن قهوه نیز در وهله اول قرار دارد.
