قهوه ویتنام

ویتنام، دومین منبع تولید قهوه در جهان است که پس از برزیل لقب بزرگ‌ترین صادر کننده قهوه را از آن خود کرده است. قهوه ویتنام غالبا از گونه روبوستا با کیفیت جهانی است. البته گونه عربیکا و زیرگونه‌های آن مانند کاتیمور با درجه کیفی بسیار بالا نیز کشت و زرع می‌شوند. علت اصلی موفقیت این کشور در تولید انبوه قهوه مرغوب، شرایط جغرافیایی خاص است که هر کشوری دارای آن نیست.
دولت ویتنام به شدت در تلاش است که رتبه دوم جهانی خود را در عرضه قهوه حفظ کند و همزمان نیز تلاش می‌کند تا به پای رقابت با برزیل برسد. البته علت چنین تلاشی فقط حفظ سِمَت دومی نیست بلکه سیاست ویتنام در این است که به این شیوه شغل‌های بیشتری برای مردم فراهم کند؛ چون اکثر بومیان با کار کشاورزی امرار معاش می‌کنند. حکومت نیز سعی دارد با تشویق مردم، مزارع قهوه را بیشتر و گسترده تر کند. نتیجه در چند سال اخیر موفقیت آمیز بوده و اکنون بیش از چند صد هزار نفر مشغول زراعت درختچه‌های قهوه هستند.

کمی بیشتر از ویتنام بدانیم

در قسمت جنوب شرقی آسیا، کشوری با قدمت و اصیل به نام ویتنام واقع شده است. چین، کامبوج، لائوس و تایلند همسایگان نزدیک و هم‌ مرز این کشور هستند. جغرافیای اقلیمی ویتنام، استوایی و گرمسیر است.
حال با این توضیحات امکان دارد ویتنام را کشوری خشک و بیابانی تصور کنید، اما چنین نیست چون به یُمن حضور رودخانه‌های طویل و عظیم همچون رود مکونگ همچنین همسایگی با دریاها، این کشور کهن سال، بدور از خشکی و خشکسالی است. طوری که زمین و خاک آن برای کشاورزی و زراعت بسیار درخور و مناسب است.
هوای گرم و استوایی و باران‌های موسمی‌ همراه با خاک بسیار حاصلخیز موجب حاصل شدن دانه‌ای مرغوب و باکیفیت به نام قهوه ویتنام شده است که آوازه آن جهان را فراگرفته است. علاوه بر موارد بالا که موجب ایجاد هوای استوایی در اکثر مناطق ویتنام شده است، وجود کرانه و ساحل‌های بکر در دیگر نواحی کشور موجب ایجاد هوای شرجی در مناطق هم جوار با دریا و دریاچه‌ها شده است. به یاد داشته باشید که جو شرجی لازمه عمل آمدن دانه قهوه منحصربه‌فرد با طعم و رایحه ویژه است.

قهوه ویتنام چگونه است؟ معرفی ویژگی‌ها و مشخصات قهوه ویتنام

قهوه‌هایی که در کشور ویتنام کاشت و برداشت می‌شوند عمدتا از نوع روبوستا هستند. کافئین بالا، طعم تلخ، بوی تند و تلخ که گاها رایحه‌ای از بوی مرکبات نیز از آن تراوش می‌شود همراه با اسیدیته کم و بادی غلیظ از مشخصه‌های ساختاری و جداناپذیر قهوه گونه روبوستا هستند.
این مشخصات هیچگاه عوض نمی‌شوند، اما نوع کشت، شیوه پرورش و از همه مهم‌تر اقلیم محل زراعت می‌توانند بر کیفیت این مشخصه‌ها اثر بگذارند. به‌طورمثال از ارتفاع کشت قهوه روبوستا زیاد باشد مقدار کافئین آن کاهش می‌یابد. این امر مستقیما بر طعم تلخ آن نیز تاثیر می‌گذارد و مزه را متمایل به ملایم می‌کند.
همین مثال و توضیح برای گونه عربیکا و زیر گونه‌های آن نیز صدق می‌کند. مواردی که در ادامه می‌خوانید مشخصات و ویژگی‌های کلی قهوه ویتنام هستند. (دوستان توجه کنید که این مشخصه‌ها بسته به ناحیه کشت و شرایط اقلیمی تغییرات محسوسی می‌کنند)

• ارتفاع کشت: ۳۰۰ الی ۱۵۰۰ متر از سطح دریا
• اسیدیته: پایین
• طعم یاد: کاکائو صددرصد تلخ، گلی و گاها مرکباتی مثل لیموشیرین
• افترتیست: شکلاتی و چای تلخ
• سطح کافئین: بالا

معرفی نواحی تولید انبوه قهوه در ویتنام

به علت ازدیاد نواحی کشت قهوه در این کشور‌، کلیه نواحی را به دو منطقه اصلی زیر تقسیم می‌کنیم:

1. منطقه مرکزی: این بخش بسیار گسترده‌تر از حد تصور شما است. چون حداقل مساحت پنج استان به نام‌های جیالای، دانک نونک، لام دونک، کوانتوم و داک لک را دربرمی‌گیرد. شرایط اقلیمی این بخش وسیع که به ناحیه مرکزی مشهور است، استوایی و گرم است. وزش بادهای موسمی بر گرمای بیشتر هوای این ناحیه می افزاید.ویتنام، دومین منبع تولید قهوه در جهان است که پس از برزیل لقب بزرگ‌ترین صادر کننده قهوه را از آن خود کرده است. قهوه ویتنام غالبا از گونه روبوستا با کیفیت جهانی است.
   ارتفاع این مناطق از سطح دریا ۳۰۰ متر است. این عدد در بخش‌های مرتفع حداکثر به ۵۰۰ تا ۷۰۰ متر می‌رسد. مناطق مرکزی فقط مناسب کشت قهوه ویتنامی گونه روبوستا هستند. دانه‌های روبوستا در این منطقه به دلیل آب و هوای گرم که نیاز اولیه یک قهوه مرغوب هستند، بسیار باکیفیت عمل می‌آیند.
   دلیل کشاوزان ماهر این منطقه برای پرورش گونه روبوستا این است که ارتفاع زمین‌های این نواحی ویژه دانه روبوستا است. محض اطلاع بدانید که درخت قهوه گونه روبوستا به دلیل کافئین بسیار زیاد در ارتفاعات پایین نیز دچار کاهش کیفیت به علت حمله حشرات و آفات نمی‌شود. این سطح از کافئین نوعی سم کشنده برای آفات است.
2.  مناطق شمالی و جنوبی: در این مناطق که شامل دالات، دین؛ بین، سون لا و کوانگ تری می‌شود، قهوه ویتنامی گونه عربیکا کشت می‌شود. عربیکا به دلیل سطح کافئین کم‌تر به نسبت نوع روبوستا، خیلی سریع دچار حمله آفات می‌شود. بنابراین برای تولید دانه عربیکای باکیفیت کشاورزان بومی تصمیم گرفته اند مناطق مرتفع را برای کشت درختچه این نوع قهوه درنظر بگیرند. در مکان‌های مرتفع حشرات توانایی حمله به دانه درخت را ندارند.
   دلیل خوش‌طعم‌تر بودن عربیکای ویتنانی نیز همین راز است. هرچه ارتفاع بیشتر باشد مرحله رسیدن دانه کندتر می‌شود. این امر موجبات طعم کارملی و ملایم متمایل به شیرینی قهوه عربیکا را فراهم می‌کند. ارتفاع کشت قهوه در این مناطق ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر از سطح دریا است.

نتیجه گیری

ویتنام در رده دوم بزرگترین تولید کننده و تامین کننده قهوه جهان بعد از برزیل است. مختصات جغرافیایی و اقلیمی خاص موجب موفقیت این کشور در عرضه قهوه ویتنام شده است. تولید قهوه این کشور آنقدر انبوه است که حتی قیمت خرید و سرو آن در دیگر کشورها نیز ارزان‌تر از دیگر محصولات مشابه است.
اغلب قهوه عمل آمده این کشور از گونه روبوستای باکیفیت و اصیل است. یعنی بیش از ۹۰ درصد. البته گونه عربیکا نیز کشت می‌شود اما نه آنچنان زیاد که ویتنام را سردمدار تولید انبوه عربیکا بخوانیم. مزارع ویتنام از لحاظ میزان ارتفاع از سطح دریا تقسیم‌بندی شده‌اند. یعنی نواحی مرتفع را مخصوص کشت گونه عربیکا و زیرگونه‌های آن کرده‌اند و مناطق کم ارتفاع را به روبوستا تخصیص داده‌اند.
اکثر قسمت‌های ویتنام از ارتفاع نسبتا کمی برخوردارند به همین دلیل است که عمده قهوه تولیدی آن گونه روبوستا است. آب و هوای مساعد و ویژه رشد و نمو درختان قهوه همچنین خاک آتشفشانی و غنی در ویتنام کمبود ارتفاع کشت را جبران کرده و صدمه‌ای بر درجه کیفی قهوه محصول ویتنام وارد نشده است.